Ziele angielskie to aromatyczna przyprawa pozyskiwana z owoców Pimenta dioica. Sprawdź, jakie właściwości ma ziele angielskie, do czego je stosować, jak wygląda roślina oraz czy ziele angielskie można jeść na co dzień.
Ziele angielskie – najważniejsze informacje
| Najważniejsze informacje | Wartość |
|---|---|
| Nazwa botaniczna | Pimenta dioica |
| Rodzina | Mirtowate (Myrtaceae) |
| Smak | Korzenny, lekko pieprzny |
| Aromat | Goździki, cynamon, gałka muszkatołowa i delikatne nuty pieprzu |
| Zastosowanie | Zupy, rosół, marynaty, mięsa, sosy, gulasze i kiszonki |
| Najczęściej używany | W całości (ziarna), rzadziej mielony |
Ziele angielskie – co to jest?
Ziele angielskie jest bardzo popularną przyprawą w Polsce. Na świecie przyprawa ta występuje pod innymi nazwami: pieprz Jamajski, pieprz mirtowy czy jagody ziela angielskiego. Ziele angielskie to suszone niedojrzałe owoce drzewa Pimenta dioica, które pochodzi z zachodnich Indii, południowego Meksyku i Ameryki środkowej. Roślina ta należy do rodziny Myrtaceae. Jest wieczniezielona.
Ziele angielskie zostało opisane przez Europejczyków podczas drugiej wyprawy Krzysztofa Kolumba. Pieprz jamajski zawdzięcza swoją obecną nazwę osadnikom europejskim osiedlającym się w Ameryce w XVII w. Smak tej przyprawy przypomina połączenie goździka, cynamonu i gałki muszkatołowej. Przyprawa ta stała się bardzo popularna na całym świecie dzięki niepowtarzalnemu smaku i wszechstronnemu zastosowaniu.
Do Europy ziele angielskie przywieźli żeglarze w XVII wieku. Początkowo przyprawa ta była droższa od kardamonu. Na angielskim dworze roślina ta była używana do konserwowania ryb i przyprawiania wołowiny.
Jak wygląda roślina ziela angielskiego?
Owoce Pimenta dioica wyglądają jak jagody o wielkości grochu. Początkowo mają zielony kolor, a potem stają się brązowe. Zielone owoce zrywa się i poddaje się naturalnemu suszeniu na słońcu. Ususzone ziele angielskie przypomina wyglądem ziarenka pieprzu. Suszone ziele angielskie ma aromatyczny, korzenny smak.
Jak rośnie ziele angielskie?
Największe plantacje ziela angielskiego znajdują się w Jamajce, Gwatemali i Meksyku (Jukatan) oraz w północnej części Ameryki Południowej, Indiach i Reunion. Uważa się, że najlepsze ziele angielskie pochodzi z Jamajki, Barbadosu i Kuby.
Drzewo Pimenta dioica dorasta do wysokości 12 m. Rozmnaża się przez nasiona. Występuje naturalnie w Ameryce Środkowej i Południowej.
Jakie właściwości ma ziele angielskie?
Ziele angielskie cenione jest nie tylko za charakterystyczny korzenny aromat, ale również za zawartość olejków eterycznych, przeciwutleniaczy oraz składników mineralnych. Badania wskazują, że związki obecne w tej przyprawie mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Jakie właściwości ma ziele angielskie?
- Wspomaga trawienie – zawarty w zielu angielskim eugenol pobudza wydzielanie soków trawiennych, może łagodzić uczucie ciężkości po posiłkach oraz wspierać prawidłową pracę układu pokarmowego. Dlatego przyprawa często dodawana jest do potraw mięsnych, gulaszy i dań ciężkostrawnych.
- Działa przeciwutleniająco – ziele angielskie zawiera związki fenolowe, które pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym wywoływanym przez wolne rodniki.
- Może wykazywać właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze – obecne w przyprawie olejki eteryczne, zwłaszcza eugenol, wykazują aktywność wobec wybranych drobnoustrojów. Z tego względu ziele angielskie od dawna wykorzystywane jest również w tradycyjnym ziołolecznictwie.
- Jest źródłem cennych składników mineralnych – zawiera m.in. mangan, żelazo, miedź, wapń, magnez i potas. Składniki te wspierają prawidłowe funkcjonowanie kości, mięśni oraz układu krążenia.
- Dostarcza błonnika pokarmowego – błonnik wspiera pracę jelit, pomaga regulować wypróżnienia i korzystnie wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego.
- Może wspierać organizm podczas stanów zapalnych – niektóre badania sugerują, że związki zawarte w zielu angielskim wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Potrzebne są jednak dalsze badania, aby potwierdzić ich skuteczność u ludzi.
Warto pamiętać, że większość badań dotyczących właściwości ziela angielskiego przeprowadzono na wyizolowanych związkach lub w warunkach laboratoryjnych. Spożywane jako przyprawa może być wartościowym elementem zdrowej, zbilansowanej diety, jednak nie zastępuje leczenia ani konsultacji z lekarzem.
Ziele angielskie – wartość odżywcza i indeks glikemiczny
100 g ziela angielskiego dostarcza około 263 kcal. Przyprawa zawiera około 7 g białka, 8,7 g tłuszczu oraz ponad 21 g błonnika pokarmowego, który wspiera prawidłową pracę układu trawiennego. Ze względu na to, że ziele angielskie stosuje się w niewielkich ilościach, jego wpływ na kaloryczność posiłków jest znikomy.
Ziele angielskie jest również cennym źródłem składników mineralnych. Dostarcza między innymi manganu, żelaza, wapnia, magnezu, potasu, fosforu, miedzi, cynku, selenu i sodu. Zawiera także witaminę C, witaminy z grupy B oraz foliany, które uczestniczą w wielu procesach metabolicznych organizmu.
Ziele angielskie ma niski indeks glikemiczny (IG), dlatego jako przyprawa może być stosowane również przez osoby z cukrzycą i insulinoopornością. Warto jednak pamiętać, że o wpływie posiłku na poziom glukozy we krwi decyduje przede wszystkim jego całkowity skład, a nie dodatek niewielkiej ilości przypraw.I.
Wartości odżywcze ziela angielskiego (tabela)
| Składnik odżywczy | Zawartość (1 łyżeczka, ok. 1,9 g) |
|---|---|
| Wartość energetyczna | 5 kcal |
| Białko | 0,12 g |
| Tłuszcz | 0,17 g |
| Węglowodany | 1,37 g |
| w tym błonnik | 0,40 g |
| Wapń (Ca) | 12,56 mg |
| Potas (K) | 19,84 mg |
| Magnez (Mg) | 2,56 mg |
| Fosfor (P) | 2,15 mg |
| Sód (Na) | 1,46 mg |
| Żelazo (Fe) | 0,13 mg |
| Mangan (Mn) | 0,06 mg |
| Miedź (Cu) | 0,01 mg |
| Cynk (Zn) | 0,02 mg |
| Selen (Se) | 0,10 µg |
| Witamina A | 0,51 µg |
| Witamina C | 0,70 mg |
| Niacyna (B₃) | 0,05 mg |
Źródło: NutritionValue.org
Do czego używać ziela angielskiego?
- Ziele angielskie jest jednym ze składników słynnej karaibskiej mieszanki przypraw „jerk”. Stosowane jest głównie do przyprawiania różnych rodzajów mięsa np. wołowiny, wieprzowiny i drobiu.
- Sprawdzi się jako przyprawa do warzyw z rodziny kapustnych np.: brukselka, kapusta. Można nim przyprawiać również warzywa korzeniowe np. burak i psiankowate (pomidor, szpinak). Świetnie sprawdzi się do przyprawiania zbóż np. ryżu, prosa, kuskusu. Zielem angielskim można przyprawiać również zupy i gulasz.
- Ziele angielskie używa się również jako dodatek do słodkich wypieków – ciasta dyniowego, owocowego. W Ameryce Południowej Indianie używali tej przyprawy do wzmocnienia smaku czekolady.
- Można je łączyć z cynamonem, goździkami i gałką muszkatołową np.: do mięs na słodko. Przyprawa ta jest często dodawana do sosów i marynat dla wzmocnienia ich smaku.
Czym można zastąpić ziele angielskie?
- Ziele angielskie można zastąpić mieszanką przypraw: ½ łyżeczki gałki muszkatołowej, ¾ łyżeczki mielonych goździków, 1 łyżka cynamonu i szczypta mielonego czarnego pieprzu.
- Jeśli ziele angielskie używane jest do ciasta, to można zastąpić go gałką muszkatołową całą i cynamonem. Przyprawę tę można zastąpić również mielonymi goździkami. Ze względu na intensywny smak goździków należy stosować połowę zalecanej porcji ziela angielskiego.
- Ziele angielskie można również zastąpić buławą, wytwarzaną z ailu (czerwona osłona nasion gałki muszkatołowej). Stosuje się proporcję 1:1.
Jakie są działanie niepożądane ze stosowania ziela angielskiego?
Nadmierne stosowanie ziela angielskiego może powodować:
- nudności,
- wymioty,
- utratę apetytu,
- dolegliwości związane z żołądkiem.
Kto nie powinien stosować ziela angielskiego?
Nie zaleca się stosowania ziela angielskiego wraz z innymi lekami, ponieważ może doprowadzić to do występowania skutków ubocznych. Nie należy spożywać ziela angielskiego z innymi suplementami zawierającymi żelazo.
Nie zaleca się stosowania ziela angielskiego u osób, które:
- cierpią na choroby przewodu pokarmowego np.: wrzody dwunastnicy, refluks;
- osoby narażone na występowanie chorób nowotworowych;
- cierpiące na alergie skórne, ponieważ ziele angielskie może nasilić ich objawy.
- Nie zaleca się stosowania ziela angielskiego u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
FAQ
Nie. Ziele angielskie nie jest pieprzem, choć jego owoce przypominają ziarenka pieprzu. Przyprawa pochodzi z drzewa Pimenta dioica należącego do rodziny mirtowatych, natomiast prawdziwy pieprz otrzymuje się z rośliny Piper nigrum. Nazwa „pieprz jamajski” wynika wyłącznie z podobnego wyglądu i lekko pieprznego smaku.
Tak. Ziele angielskie jest bezpieczną przyprawą spożywaną od wieków. Najczęściej dodaje się je do zup, rosołu, gulaszu, marynat i dań mięsnych. Zwykle przed podaniem potrawy usuwa się całe ziarna, ponieważ są bardzo twarde.
Ziele angielskie nadaje potrawom charakterystyczny korzenny aromat przypominający połączenie goździków, cynamonu i gałki muszkatołowej. Zawiera olejki eteryczne, w tym eugenol, oraz związki o działaniu antyoksydacyjnym, dlatego od dawna wykorzystywane jest zarówno jako przyprawa, jak i w tradycyjnym ziołolecznictwie.
Spożywane jako przyprawa może być wartościowym elementem diety. Zawiera przeciwutleniacze oraz składniki mineralne, takie jak mangan i żelazo. Nie należy jednak traktować go jako środka leczniczego ani spożywać w nadmiernych ilościach.
Tak. Ziele angielskie jest jedną z podstawowych przypraw do rosołu. Najczęściej dodaje się od 2 do 5 ziaren na garnek zupy, razem z liściem laurowym. Nadaje bulionowi głęboki, korzenny aromat.
Bibliografia
- Opara, E. I., & Chohan, M. (2014). Culinary herbs and spices: their bioactive properties, the contribution of polyphenols and the challenges in deducing their true health benefits. International Journal of Molecular Sciences, 15(10), 19183–19202. https://doi.org/10.3390/ijms151019183 [dostęp 23.07.2026 r.]
- U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. (2024). FoodData Central. https://fdc.nal.usda.gov/ [dostęp 23.07.2026 r.]